Apprentice 15e RTF met DX5e zender

Het BNF pakket

Het BNF pakket van de Apprentice van E-flite. Deze BNF (Bind aNd Fly) uitvoering is bedoeld voor de beginnende modelpiloot. De doos bevat alles wat nodig is om te gaan vliegen. Monteren en vliegen binnen een paar uur is geen enkel probleem. Het vliegen is niet beperkt tot het rondjes vliegen en achtjes draaien, maar ook eenvoudige kunstvlucht is mogelijk.

Belangrijk is wat je hobbygeld geleverd krijgt? De Apprentice wordt als pakket, in de BNF (Bind-aNd-Fly) of de PNP (Plug-aNd-Play) samenstelling geleverd. De E-flite© Apprentice 15e RTF is een hoogdekker-trainer met alles wat je nodig hebt om met het modelvliegen te beginnen en te oefenen. Beide uitvoeringen worden geleverd in een grote doos met alle geschuimde onderdelen en overige componenten voor het monteren van het model. De BNF versie bevat daarbij een DX5e zender  met passende AR500 ontvanger , een 3S 3200 mAh Lithium Polymeer accu (Li-Po) en vier AA-penlights voor de zender. Verder de voorgemonteerde romp en vleugeldelen, kleine onderdelen, landingsgestel, motor, regelaar, lader en een montage- en gebruiksvoorschrift. In het PNP pakket ontbreken hiervan de ontvanger, accu en lader. Het  geteste pakket is de BNF versie, d.w.z. dat nadat het model is gemonteerd en het met de zender is “gebonden” het vlieggereed is. De modelonderdelen, zoals romp en vleugel,  zijn vervaardigd uit zogenaamd Z-Foam™. Het is onduidelijk wat dit precies is, maar het ziet er goed uit en voelt prima aan. Hierin zijn de motor+regelaar, de servo’s in romp en vleugel en verder alle verbindingen die nodig zijn om deze bewegende onderdelen met elkaar  te verbinden reeds aangebracht.  Het echte bouwen is niet meer nodig en de montage duurt even lang als het laden van de accu. Het model is uitgevoerd met een bestuurbaar neuswiel dat met de servo van het richtingsroer is gekoppeld. De bevestiging vindt plaats in een kunststof scharnierstuk onder de motorophanging.

Het BNF pakket van de Apprentice is, op een tubetje lijm na, geheel compleet om er meet te vleigen. De Spectrum DX5e 2,4 GHz zender, lader en accu zijn van uitstekende kwaliteit. Wel is het aan te raden om een extra accu aan te schaffen omdat het laden wel een klein uurtje kan vergen en dat is wel lang wachten als je wat wilt vliegen.

LiPo accu’s hebben een grote capaciteit bij een laag gewicht en zijn daarom zeer geschikt voor vliegtuigmodellen. Het voordeel is verder dat ze geen ”geheugen” hebben zoals NiCad en NiMh accu’s. Ze kunnen ook bij gedeeltelijke ontlading direct weer volledig opgeladen worden en daarbij houden ze ook hun lading lange tijd vast. Een nadeel is echter dat ze gevoelig zijn voor over- en onder lading, d.w.z. de spanning moet bij het laden en ontladen binnen een niveau van resp. 11.4 en 9.0 V blijven. Een te hoge of te lage spanning kan de accu ernstig en onherstelbaar beschadigen!  De bijpassende lader zorgt er voor dat tot de juiste maximale spanning wordt opgeladen en de motorregelaar zorgt er voor dat de minimum spanning niet wordt onderschreden. De aansluitspanning van de lader ligt tussen 10,5 en 15 V DC met een maximale laadstroom  van 10 A, doch instelbaar tot 3A. De accu wordt met de witte balanceerstekker opgeladen.

MontageDe montage van AR500 ontvanger, de twee servo's EFLR7150 en AFLR7140, motor, en regelaar is geheel voorbereid. De ontvanger ligt in een uitsparing in de bodemstaan en de antennes staanonder een hoek van 90' en de langste is vastgeplakt. De Y-kabel voor de verbinding met de rolroeren is reeds gemonteerd. De componenten zijn met een overdadige hoeveelheid kit vastgezet. Ook de aansluiting an afstelling van de roerstangen is reeds gedaan. Deze behoeven nog slechts in het hoogte- en richtingsroer ingehaakt te worden.

De inbouw van de besturingscomponenten.

De Apprentice wordt uiteraard aangedreven door een brushless motor, een “BL 15 outrunner” met 840 kV (omw/V/min). Deze wordt aangestuurd door een 30 A regelaar met BEC (Battery Eliminating Cirquit) voor de voeding van de ontvanger en maximaal 5 analoge servo’s. Ter bescherming van de accu tegen te lage spanning is de LVC (Low Voltage Cutoff) voor een 3S LiPo ingesteld op 74% van de startspanning ofwel 9,2 Volt.  

De motor is met een stevige drager op het front van de romp gelijmd. Zijstelling en dompint zijn hiermee reeds ingesteld. Onder de morot is de kagering van het neuswiel, die met één boutje kan worden vastgezet, aangebracht.
De accu wordt aan de onderzijde in de romp in het accuvak geschoven die met een roosterdeksel wordt afgesloten. De koellucht kan hierdoor ontwijken.

Waarschuwing
De LVC controleert bij iedere nieuwe aansluiting van de accu op de regelaar de spanning. Indien een gedeeltelijk geladen accu wordt aangesloten met een startspanning die lager is dan de startspanning van bijvoorbeeld 12,4 V van de 3S LiPo zal het afschakelpunt lager liggen dan de onderspanningswaarde van 9,2 V en kan er wel schade aan de LiPo ontstaan. Sluit daarom altijd een volledig opgeladen accu aan!  
Verder kent de regelaar een zogenaamde “soft auto cutoff”. Als de minimum spanning wordt bereikt begint de motor periodiek van toeren te veranderen. We noemen dit ook wel “hijgen”. Het is dan zaak om zo snel mogelijk te landen.

Hoewel de standaard instelling van de regelaar past bij het model zijn er nog vele mogelijkheden om dit aan te passen via de zender of een RS232 connectie. De beschrijving hiervan gaat te ver voor dit artikel en hiervoor kan verwezen worden naar de gebruiksaanwijzing.
Zoals bij de klassieke trainers wordt ook bij dit model de vleugel met elastieken op de romp bevestigd. Dit beperkt schade bij ongelukkige landingen. Om het vleugelmateriaal te beschermen tegen de strakke elastieken worden midden op de voor- en achterkant zelfklevende kunststof beschermers aangebracht.  (F5) Het profiel van de vleugel heeft een vlakke onderzijde en lijkt het meest op een gemodificeerd Clarc-Y type. Het bijzondere is dat er aan de voorzijde een verspringing is aangebracht waarvan de reden overigens niet helder is, maar het ziet er spannend uit. (F6) Het model moet geschikt zijn voor eenvoudige aerobatics figuren als loopings, stallturns en rolls.  Ook moet rugvlucht mogelijk zijn, maar dat is moeilijk met een standaard Clarck-Y profiel. We zullen wel zien. Onder de romp zit een driepoot landingsgestel met een verend neuswiel dat is voorzien van, relatief kleine, schuimwielen, althans indien op gras wordt gevlogen.

Zoals bij trainers gebruikelijk wordt de vleugel met elastieken op de romp bevestigd. Dit beperkt beschadigingen bij foute landingen. Kenmerkend voor de vleugel van de Apprentice is de verspringing van de vleugelneus. De functie hiervan is niet duitelijk, maar het ziet er wel spits uit.

Het vlieggereed maken begint uiteraard met het bekijken en lezen van het montage voorschrift. Dit is van het type veel plaatjes en weinig praatjes, ofwel korte tekst. Het is in vijf talen geschreven en uiteraard, zou ik bijna zeggen, niet in het Nederlands. Dit instapmodel is bedoeld voor beginners vanaf  zo’n jaar of veertien.  En hoewel we als Nederlanders in het algemeen de buitenlandse talen redelijk beheersen mag je dit toch niet van de jeugd vanaf deze leeftijd verwachten dat zij zonder problemen de tekst vlekkeloos kunnen begrijpen. Het zou Horizon Hobby tot eer strekken om via hun site een download versie in het Nederlands beschikbaar te stellen. Idee? Wie de schoen past trekke hem aan!
Erik van het ACF Rookieteam had de opdracht om de Apprentice op één avond in elkaar te zetten, de accu te laden en het te laten vliegen. Het enige stuk gereedschap dat gebruikt hoeft te worden is de sterschroevendraaier. Alle besturingscomponenten zijn al in romp en vleugels aangebracht en zo op het eerste kritische oog passend afgesteld.  De montage bestaat in hoofdzaak uit het monteren van het kielvlak, stabilo, onderstel en het samenvoegen van de twee vleugelhelften. Kielvlak en stabilo worden eenvoudig in de uitsparingen van de romp geschoven en met twee 2,5 x 12 mm bouten vastgezet.

Als gereedschap was de meegeleverde schroevendraaier voldoende om de Apprentice te monteren.

De stuurstangen en kwiklinks staan op de juiste lengte afgesteld en behoeven nog slechts ingehaakt te worden. Het verbinden van twee vleugelhelften leverde geen probleem op tot ze gelijmd moesten worden. want, hoewel de doos alles bevat om het model te monteren en vlieggereed te maken, bevat het geen lijm. Omdat de vleugel met elastieken op de romp wordt bevestigd is het niet verantwoord om het alleen maar in elkaar geschoven te laten vliegen. Lijm heeft altijd een droog- of uithardingstijd nodig en daarom lukte het niet om dezelfde avond nog te vliegen, maar de volgende dag was de Apprentice wel startklaar.
Het onderstel is een eenvoudige verenstalen draad die in een uitsparing in de romp wordt gedrukt. Op het eerste, maar ook de tweede gezicht bekruipt je het gevoel dat deze het op grasveldjes niet lang zal kunnen volhouden. De praktijk heeft echter anders geleerd! Voor een grasveld zijn de meegeleverde wielen aan de kleine kant. Uit voorzorg zijn ze daarom vervangen door 64 x 23 mm ballon wielen. De motor is volledig voorgemonteerd met vaste domping en zijstelling. Voor het bevestigen van het neuswiel is onder de motordrager een scharnierend kunststof persstuk gemonteerd. Dit is al met de servo voor het richtingsroer verbonden. De neuspoot kan hierin geschoven worden en met een boutje worden vastgezet.  Het geheel wordt afgedekt met een fraaie motorkap. Hierin zijn links en rechts van de spinner voor de koeling grote luchtinlaten aangebracht. Deze koellucht kan er aan de onderzijde van de romp weer uit. De accu wordt aan de onderzijde van de romp in een kunststof vormstuk bevestigd en met klittenband vastgezet. Deze ruimte wordt afgesloten met een klep.

De verbinding met de roeren zijn zo kort mogelijk gehouden en stevig. Ook de dubbele borgingsbandjes zijn al aanwezig. (Foto's Albert Bergman)

Het monteren leverde dus geen enkel probleem op, maar door de slechte weersomstandigheden moest de eerste start wel een week opgeschoven worden en kon de Apprentice geheel gemonteerd op het veld worden gepresenteerd.

De Rookies tonen met trots en tevredenheid de Apprentice. (Foto : Albert Bergman)

Als we het hier over het bouwen van een modelvliegtuig hebben is dat, vergeleken met het bouwen van een aantal jaren geleden een wel zeer ruim begrip tonen. Eigenlijk wordt er helemaal niets gebouwd. Wel gemonteerd en dat ook nog in beperkte mate. Het model afstellen? Hmmmm..........., dat was eigenlijk ook al goed gedaan! Blijft alleen nog het vliegen over. En daar is de Apprentice npi juist voor. Leren vliegen met een model dat betrouwbaar vliegt en in de eerste fase van het leerproces niet te veel vraagt van de modelpiloot in worden. Hoeveel aanstormende jonge piloten zijn al niet gestruikeld bij de eerste stappen om het vliegen te leren?
Het gehele Apprentice pakket is ontworpen om de eerste stappen om deze hobby met succes te kunnen beoefenen op een vertrouwde manier te kunnen nemen. Niet in je eentje, maar onder goede begeleiding van een ervaren modelpiloot en binnen de vertrouwde omgeving van een modelvliegclub.

Wat nervositeit en vele goedbedoelde adviesen voor de "maiden flight" .
(foto : links Eflite, rechts Albert Bergman)

Vliegen met de Apprentice
Veelal wordt een model met rolroeren niet gezien als een trainer omdat men er nog vaak vanuit gaat dat een dergelijke uitvoering moeilijker te vliegen zou zijn dan een model met alleen hoogte en richtingsroer. In mijn optiek is dit een achterhaalde opvatting. Kijken we een honderd jaar terug in de luchtvaartgeschiedenis dan waren het de gebroeders Wright die er in slaagden om een vliegtuig bestuurbaar te maken door de vleugels scheef te trekken. Een richtingsroer hadden ze nog niet bedacht! Dit scheef trekken is later verbeterd door rolroeren in de vleugels aan te brengen en sindsdien zien we het op (bijna) alle vliegtuigen. Alleen bij de vliegende matrassen wordt nog de Wright methode met succes toegepast. E-Flite brengt de Apprentice dus op de markt als electro trainer met rolroeren en dat mag een juiste keuze genoemd worden. Hierdoor wordt ook meteen de mogelijkheid geboden om met dit model eenvoudige kunstvlucht figuren te oefenen. Met een computerzender kunnen bovendien nog extra combinatiefuncties worden ingesteld. Kortom vele mogelijkheden om met dit model te oefenen.
Na het lijmen van de twee vleugelhelften was de Apprentice volledig klaar om zijn eerste vlucht te maken. Na het model volledig te hebben opgetuigt werd de ontvanger gebonden. Dit blijkt gelukkig nog steeds eenvoudig te doen daar de bindkabel te bereiken is via de aan de onderzijde geplaatste accuhouder. Op de bindkabel werd de bijgeleverde bindplug aangesloten. De procedure van het binden staat duidelijk aangegeven in de montage handleiding. Door het binden worden  zender en ontvanger middels een bepaalde code, de z.g. GUID (Global Unique IDentifier) code aan elkaar gebonden. Bij het verzenden en ontvangen van de signalen wordt deze code steeds gecontroleerd waarmee storing door andere zenders wordt vermeden. Om de binding tot stand te brengen wordt eerst de zender aangezet. Na ongeveer vijf seconden heeft deze twee vrije frequenties gevonden en is klaar om dit met de ontvanger te communiceren. Vervolgens wordt de vliegaccu aangesloten op de regelaar waardoor alle systemen van spanning worden voorzien. Het gehele elektronische systeem van de Apprentice kan nu gecontroleerd worden op richting en uitslag. Voor de “maidenflight”  werd dit natuurlijk gedaan en na wat omkeren van servorichtingen en het neutraal trimmen de roeren was het dan zover. Een leuk extraatje op de DX5e is de schakelaar, de z.g. ‘’Hi/Lo’’ (dual rate) schakelaar, waarmee grote en kleine uitslagen kunnen worden gekozen. Waarmee voor een softe of fellere stijl van vliegen kan worden gekozen. Begonnen wordt uiteraard met de kleine uitslagen.

Het starten met de Apprentice verloopt, ook in wat hoger gras, soepel. Door de neuswielconstructie is het niet gevoelig voor de dosering van het "gas". Wel wil het, door het koppel van de prop bij het loskomen iets naar links wegtrekken. Dit is te beperken door voor de start één of twee trimtikjes rechts te geven, maar moet nadien gecorrigeerd worden. Met een beetje ervaring is het echter ook op de knuppels te corrigeren. (Foto's : Albert Bergman)

Alvorens de eerste start te maken worden de stuurfuncties getest door instructeur Wil van het Rookieteam. (F11) Na enige taxie rondjes over het veld werd het model met zijn neus tegen de wind in geplaatst en de kist was nog maar enkel seconden verwijderd van de eerste start. Instructeur Wil startte de Apprentice voor het eerst  om de uitwerking van de stuurfuncties te testen.
Daar het model zo stabiel vliegt werd de zender al snel overgeven aan de rookies om ook even het gevoel te krijgen over de reacties van dit model. Daarna werd het model overgedragen aan rookie Melle om eveneens een start uit te voeren. Na een snelle rit over het grasveld vloog het zeer geleidelijk en stabiel de lucht in. Direct na het loskomen trekt het model door het koppel van de propeller iets naar  links. Dit kan echter eenvoudig worden gecorrigeerd. Vervolgens wat bochtjes linksom en rechtsom en een paar trimcorrecties werd al snel duidelijk dat de Apprentice mooi stabiel vliegt.

De Apprentice, een stijlvolle trainer, uitstekend geschikt voor de beginner.

Vervolgens werden de eerste figuren gevlogen. De Apprentice volgt de figuren zeer stabiel met voorspelbare reacties op de stuurfuncties, zowel bij snelle als langzame passages, hetgeen voor de fotograaf ideaal is om plaatjes te schieten. De reacties met de “dual rate” schakelaar in de “Hi” of de “Lo” stand zijn duidelijk merkbaar, waarbij het model in de “Hi” stand ook voor een beginner nog goed hanteerbaar is.  Bij de landing is steeds de “Lo” stand ingeschakeld en daarbij is het als een eitje op het gras te zetten als was het pas door een kip gelegd.

"Vliegen is landen" Met de Apprentice op final onder de juiste daalhoek en snelheid is het een lust om landingen te maken. Het vliegbeeld is zeer natuurlijk en ook na de "touch down" is het model goed bestuurbaar. Taxien, omdraaien en weer voor de volgende start gereed staan.

Conclusie
Hoogdekkers zoals de Apprentice 15e zijn de meest stabiele uitvoeringen voor trainingsmodellen. Voorzien van een type 15 brushless buitenloper  en een vleugelbelasting van 38 g/dm2  biedt het uitstekende voorwaarden om er eenvoudige kunstvlucht figuren mee te vliegen. De vleugel heeft een vlakke onderkant en levert goedmoedige vliegeigenschappen over een groot snelheidsbereik. Het model is uitgevoerd met een neuswielonderstel waardoor het stabieler te landen is dan met een staartwiel onderstel.
De Apprentice is gemaakt van duurzaam en lichtgewicht Z-Foam™. Elke beginnende piloot zal te maken krijgen met wat ongelukkige starts en landingen. Dit materiaal is echter eenvoudig te repareren en biedt daardoor meer kansen op een snelle en succesvolle instap in de modelvliegsport. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat na vele oefenvluchten nog geen enkele reparatie nodig was.
Neus- en hoofdwielen zijn verend waardoor met name het op een harde baan zeer goed mogelijk is. Voor starten op gras zijn wat grotere wielen welkom.

De BNF versie van de Apprentice is een kwalitatief prima trainingsset in een goed doordachte opbouw, die de aankomende piloot kan leiden van beginner naar basis aerobatics. In één dag kopen en vliegen is mogelijk, althans als je de juiste lijm bij de hand hebt. Vraag wel de assistentie van een clubinstructeur als je nog geen enkele ervaring hebt. Hij kan je door de eerste spannende eigen vliegbewegingen tot aan de eerste kunstvlucht figuren assisteren. Ook de Rookies ervaren het model als zeer stabiel en ideaal voor de beginner. Met dit model krijg je waar voor je hobbygeld.
Kortom de Apprentice is een trainer van uitstekende kwaliteit om de eerste beginselen van het modelvliegen mee te leren en om alvast wat te oefenen met eenvoudige kunstvluchtfiguren.

Overzicht van de gegevens van de
Apprentice 15e van E-flite

Eenheid

Best. Nr.

Model

Materiaal

Witte Z-Foam met rode, zwarte en zilveren stickers.

Spanwijdte

mm

1475

Lengte

mm

940

Gewicht

gram

1135-1275

Vleugeloppervlak

dm2

33,7

Vleugelbelasting

g/dm2

33 - 38

Snelheid (geschat)

km/h

ca. 40

Propeller

inch

EFLP11080E

11 x 8 “

Aantal servo’s (geïnstalleerd)

EFLR7150 + EFLR7140

2+2

Motor (geïnstalleerd)

EFLM7215 

15-size brusshless-
 buitenloper

Motor vermogen (ca.)

W

200

Regelaar

EFLA1030

30 A + BEC

Accu (meegeleverd in kit)

EFLB1040

3S LiPo 3200 mAh 15 C

Lader (meegeleverd in kit)

EFLC3010

3S balancing LiPo lader 

Zender (meegeleverd in kit)

SPM5500

Spectrum DX5e 2,4 GHz

Stroomverbuik maximaal

A

18

Trekkracht  volgas 
(gemeten aan het model)

gram

ca. 850

Rookie Melle Grössel; mijn ervaringen.

Enige tijd geleden werd mij gevraagd om deel te nemen aan het ACF(Aero Club Fivelingeo)-Rookieteam. Met het vooruitzicht op een mooi model en goede begeleiding was de beslissing om deel te nemen snel genomen. De modelvliegsport was voor mij niet onbekend daar ik wel wat ervaring heb met helikopters, maar niet met vaste vleugel modellen. Het lijkt een beetje de omgekeerde weg, maar daarom des te uitdagender. De opzet van een Rookieteam heb ik als een uitstekend initiatief ervaren en een aanrader voor alle clubs. Voor de opzet kan ik verwijzen naar MBa 137.
Mijn eerste vluchten met de Apprentice maakte ik enkel  op grotere hoogtes daar ik geen enkele ervaring had met starten en landen. Als beginner sta je natuurlijk te trillen op je benen wanneer je een zender in je handen krijgt en een model kan besturen dat hoog in de lucht hangt. Bij de heli’s is alles veel lager bij de grond en gebruik je veel kleinere stuurbewegingen. Bij de Apprentice merkte ik echter dat mijn benen vrij snel weer stevig op het gras stonden. De Apprentice laat zich zeer eenvoudig vliegen! Door de enorme stabiliteit van het toestel kunnen bepaalde stukken zelfs “hands free” worden gevlogen. Instructeur Wil staat natuurlijk altijd paraat om in noodgevallen de zender over te nemen. Hier was echter geen sprake van. Alleen voor de landing werd de zender  overgeven aan Wil. Direct bij de vierde vlucht op een windstille avond gaf ik aan dat ik zelf wilde landen. Ook dit ging zeer goed en stabiel. De accu werd gewisseld en ik ging mijn eerste start maken. Met een ligt kloppend hart liet ik het model geleidelijk klimmen. Het ging voortreffelijk! Het blijft iedere keer weer een geweldige ervaring. (Loopings, rollen, lichte acrobatiek). Iedere bijeenkomst van het Rookieteam neem ik de Apprentice mee op een fietskarretje. Met wat stukken noppenfolie en wat elastieken wordt het model stevig vastgebonden aan de kar. De fietsrit naar ons veld wordt op deze manier veel eenvoudiger en ik ben niet afhankelijk van een lift. Daar het model van zeer licht materiaal is gemaakt maakt dat het fietsen niet zwaar. Een echte aanrader dus voor degenen die niet in het bezit zijn van een rijbewijs.

toller Einsteiger

von Thom

Nach einem Trimmflug eines erfahrenen Piloten giengs ans Lernen und bald einmal hat man ein sicheres Gefühl mit diesem Flieger. Brenzlige Situationen können mit Erfahrung leicht durch den mit genügend Leistung versehenen Motor und entsprechenden Steuerausschlägen "gerettet" werden.
Das Model macht Freude, ist problemlos sehr schnell Flugbereit zusammengebaut und musste nur durch verschieben des Akkus etwas Kopflastiger getrimmt werden.
Meine Verbesserungsvorschläge:
Akkufixierung mit Klettbändchen die durchgeschlauft werden können und eher gegen die Mitte angebracht sind, statt dem sich dauernd rumpfenden Dekorkleber die Dekors Auflackieren und etwas grössere Räder um e
inen Rasenstart noch etwas leichter zu gestalten.



contact | © 2016