Firebird DeltaRay van Hobbyzone

Bij het door Hobbyzone op de markt brengen van de Firebird Delta Ray was er alom lof voor dit gewaagde ontwerp. Als lesmodel brak het met alle conventionele opvattingen. Inmiddels is echter gebleken dat de keuze voor een model waarmee het vliegen op een veilige wijze kan worden aangeleerd een schot in de roos is.

In deze review wordt niet alleen een beschrijving gegeven van een model, maar ook een pleidooi gehouden voor het gebruik hiervan als basis lesmodel van modelvliegtuigen met een moderne gecontroleerde/gestabiliseerde besturing. Voor velen ligt de keuze als lesmodel tussen Taxi en YouCanFly en een scala van modellen daartussen. De situatie van nu is dat vele van deze modellen al lang uit de schappen en catalogie van de leveranciers zijn verdwenen en meestal niet van de huidige besturings en aandrijvings componenten zijn voorzien die nu worden aangeboden. De vraag is dan ook gerechtvaardigd of nu ook lesmodellen waarin al die nieuwe snufjes wel al zijn ingebouwd geschikt zijn als lesmodel. Het antwoordt hierop is een volmondig "ja" en wordt in onderstaand artikel nader uiteengezet.

De Firebird als lesmodel krijgt door zijn vormgeving al direct aandacht van jonge kinderen. Daarna wordt de Spectrun DX4 zender uitgelegd door de clubinstructeur. en Pa kijkt geinteresseerd toe. (Hij kwam toch later aan de beurt.)

De ervaringen, opgedaan bij de Aeroclub Fivelingo uit Appingedam, berusten op een jaarlang testen met de Firebird Delta Ray van Hobbyzone. Dit is een model dat door de fabrikant speciaal is ontworpen om stapsgewijs het modelvliegen aan te leren. Door vormgeving en functionaliteit is het bijzonder geschikt om er als basis lesmodel de allereerste vliegervaringen mee op te doen. Het is gebouwd met verstevigingen waar dit nodig is zodat hij tegen een stootje kan en is voorzien van de zogenaamde SAFE (Sensor Assisted Flight Enveloppe) technologie dat een verdere ontwikkeling van het bekende AS3X systeem is SAFE is een verdere ontwikkeling van het bekende AS3X systeem. Dit staat voor een instelbaar systeem met door sensoren gecontroleerde en beperkte vlucht bewegingen in drie modes (=ervaringsstanden: Beginner-, Intermediate- en Experiensed Mode). Als de piloot zijn oriëntatie verliest kan deze met een simpele druk op de knop Panic Recovery het vliegtuig door het SAFE systeem laten overnemen. Deze brengt het vliegtuig terug naar een veilige horizontale vlucht. Het is, zoals inmiddels gebleken, daarom zeer geschikt als beginners model.
Het wordt geleverd in een complete set met alles wat nodig is om te vliegen, dus: "All you need to fly is in this box". Deze RTF set is dus uitermate geschikt voor een beginnende of herintredende modelvlieger omdat alle op elkaar afgestemde componenten hierin aanwezig en gebruiksklaar zijn.

De Firebird met onderstel.

Het model
De Firebird is een tweemotorige deltavleugel met een spanwijdte van 850 mm, een kielvlak en winglets. Het wordt als RTF (Ready-To-Fly) en BNF (Bind-N-Fly) pakket aangeboden. Bij de geteste RTF uitvoering wordt een Spectrum DX4e  zender met een schakelaar voor drie ervaringsstanden, een accu en lader meegeleverd. Bij een overstap naar een ander model kan deze zender daarvoor gemakkelijk worden overgezet. Voor bezitters van een Spectrum DSM2/DSMX zender is prijstechnisch de BNF versie (zonder zender e.d.) interessant. In de handleiding is een uitvoerige lijst opgenomen met de instellingen voor de betreffende zender.
De Firebird is vervaardigd van gepest "piepschuim" dat met Duropor wordt aangeduid. Het heeft een zeer strak oppervlak dat wordt geaccentueerd met een blauwe striping die het een flitsend aanzien geeft. Motorgondels en accukap zijn van geperst kunststof. Het kan met of zonder landingsgestel worden gevlogen. De Firebird is gebouwd met ingeperste verstevigingen in de vleugel zodat hij tegen een stootje kan. Op de neus zit een zachte rubberdop om de gevolgen van eventuele neuslandingen te verminderen. De motoren zijn ten opzichte van de neus naar achteren geplaatst waardoor ze bij een neuslanding nauwelijks kans lopen op schade.

Het deksel van de doos met de inhoud. van de RTF versie. Alles is keurig verpakt en schade was niet te ontdekken. (Everything in one box and Easy to fly.)

Het is uitgevoerd met twee krachtige tegen elkaar indraaiende 180-size borstelmotoren die door een aanpassing van het toerental zowel voor de aandrijving als voor de overname van de richtingsroerfunctie zorgen. De tegengestelde draairichting maakt, met name bij snelheidswisselingen, een stabielere besturing mogelijk dan met gelijk draaiende propellers. Deze aandrijftechniek met borstelmotoren lijkt ouderwets, omdat in de laatste paar jaar bijna uitsluitend borstelloze motoren worden gebruikt. Ze hebben echter een hoge mate van efficiëntie en maken derhalve lange vluchttijden mogelijk. De aandrijving functioneert prima en het model beschikt over voldoende vermogen. Als energie pakket is een 2S-1300 mAh LiPo voldoende. De vliegtijd bedraagt dan al naar gelang de vliegstijl 7 tot 10 minuten.

De Firebird heeft van voren gezien een stoer en wilskrachtig uiterlijk. Niet geheel ten onrechte overigens. De zwarte neusdop is van zacht rubber en voorkomt onaangename vervorming van de neus bij een onzachte landing.

Het model wordt bestuurd met de rolroeren die in de zogenaamde "elevon" schakeling werken. Dit wil zeggen dat ze met een combinatie van functies zowel als rolroer als hoogteroer werken. Het heeft dus geen richtingsroer, maar deze stuurfunctie wordt door het ten opzichte van elkaar sneller en langzamer laten draaien van de motoren uitgevoerd.
De kernfunctie in het model is het SAFE systeem. Dit stabilisatiesysteem kan op drie verschillende "ervaringsstanden" ingeschakeld worden. In de beginnerstand zijn alle reacties op de knuppelbeweging beperkt en kan bijna iedere beginner, uiteraard onder begeleiding van een instructeur die de directe stuuraanwijzingen geeft, er zelf met de zender in de hand de lucht mee in. Het is dan nauwelijks mogelijk dat ernstige stuurfouten worden gemaakt en de leerling kan beginnen aan het proces om in drie stappen gecontroleerd het niveau van solovlieger op te bouwen.

De Firebird kiezen als basis lesmodel?
Dit leek in eerste instantie een vreemde keuze. De eerste vraag die we ons dan ook hebben gesteld was: "wat model spreekt de jeugd aan". Is dit de klassiek en degelijk geachte trainer als een Charter, Taxi of noem maar op; er waren er vele. Een U-Can-Fly, Apprentice of Mentor zijn de voor de hand liggende vervangers, maar worden ook steeds meet voorzien van stabilisatie systemen. Gevoegelijk kan worden aangenomen dat het tijdperk van de klassieke trainers voorbij is. Leg je je oor dan ook nog te luister in een modelbouwwinkel, achter een flightsymulater of bij het snuffelen op internet of catalogi dan kom je tot de conclusie dat de jeugd beslist door andere modellen wordt gepakt. Dé belangstelling gaat uit naar een flitsend model met jet allure, een straaljager bijvoorbeeld!
Bij het kiezen van een basistrainer voor de ACF(Aeroclub Fivelingo) Modelvliegschool werd dus gezocht naar een combinatie van zowel het ene als het andere. Uiteindelijk viel het oog op de Firebird DeltaRay van Horizonhobby. Klassiek? Nee dus! Jet like? Jazeker! Degelijk? Na gebleken; nou en of! Ja, maar het heeft een stabilisatiesysteem en is dus niet geschikt om er mee te leren vliegen, werd direct als tegenwerping gebruikt. Nou en ... ?, was mijn reactie. Wat zijn dan precies de nadelen en de voordelen?
We leven nu in de door elektronica beheerste 21ste eeuw. Toen ik mijn vakopleiding begon maakte ik mijn berekeningen moeizaam op een rekenliniaal! Inmiddels zijn we al de fase van de "zakjapanners" gepasseerd en ben je een "noboddy" als je niet over een smartfone beschikt.
De moderne elektronica heeft uiteraard ook onze hobby niet ongemoeid gelaten. Op alle fronten heeft het zijn intrede gedaan en we maken er gretig gebruik van. Een beetje zender heeft al telemetrie faciliteiten om ons over de accu, motorcondities en andere zaken te informeren. Welke moderne helikopter vliegt er nu nog met flybars en zonder stabilisatie? Onze zenders, ontvangers, servo's en de vele aanverwante snuisterijen zijn allemaal mogelijk op basis van (micro)elektronica. We rusten onze modellen uit met camera's en kijken online mee op de video bril.
Is het dan nog onlogisch om ook bij lesmodellen van deze nieuwe middelen gebruik te maken? Wat is er dan fout aan het gebruik van een stabilisatie/controle systeem op een instapmodel. Wie het weet mag het me mailen(dus niet schrijven, dat is ouderwets).
Het bijzondere van deze ontwikkeling is bovendien dat het allemaal ook nog betaalbaar is ook. Een klassiek lesmodel zou momenteel zeker enkele malen duurder zijn dat de huidige.

Dus werd het de Firebird !

(Links boven) De energiebron voor de Firebird is een kleine LiPo accu een zogenaamde 2S-1350 mAh met aangesoldeerde stekkers. (Rechts boven) Het wisselen van een accu kan snel en eenvoudig aan de onderzijde van de romp worden uitgevoerd. (Links onder) De Spectrum DX4 zender met links boven in de hoek de paniekknop. (Rechts onder) Met de bediening van de paniekknop (links boven op de linker stuurknuppel) kan in de greep met de wijsvinger worden uitgevoerd.

Het SAFE systeem

Voordat de definitieve keuze op Firebird als lesmodel viel zijn er eerst uitgebreid ervaringen met de werking van de SAFE technologie opgedaan.
Volgens de instructies, is begonnen met het starten van het model in de "Beginners"-modus (schakelstand positie 0). In eerste instantie is gekozen voor een handstart. Met ongeveer driekwart gas en een klein zetje kiest de Firebird als aan een touwtje in een hoek van ongeveer 20 ° het luchtruim. Iedere poging om de rol- stijg- of daalhoek verder te vergroten heeft door de elektronica geen resultaat. Ook niet als de knuppels volledig tot de aanslag in de hoek worden gedrukt, zelfs niet als de aandrijving wordt uitgeschakeld. Het gaat dan automatisch in een stabiele vlakke daalvlucht over.

De Firebird in Mode 0. Links de start en rechts de landing.

In de "Geavanceerd" mode (schakelaar positie 1) zijn nu rol- stijg- of daalhoeken van ongeveer 35 ° mogelijk, maar een looping of rol is nog niet uitvoerbaar.
Volledige controle van het model is mogelijk in de "Expert" (schakelaar positie 2) mode. De roeruitslagen worden hierbij niet meer door het SAFE systeem beperkt, tenzij de paniek knop wordt ingedrukt. Een looping, rol of zelfs rugvlucht zijn hierbij wel uit te voeren.
De vliegeigenschappen kunnen dus gemakkelijk op de zender worden aangepast aan de vaardigheid van de piloten. Naast de controle van de rolroeren, wordt de snelheid van beide motoren beïnvloed via het richtingsroer kanaal. Dit vergemakkelijkt ook de besturing op de grond als van het onderstel gebruik wordt gemaakt.

De Firebird als basis lesmodel

De lesvliegtuigen van de Aeroclub Fivelingo uit Appingedan, drie Firebirds.

De eerste Firebird is door ACF aangeschaft als instap- en promotiemodel voor de ACF Modelvliegschool. Sinds enkele maanden beschikt de club over drie Firebirds die voor lesdoeleinden worden gebruikt.
Op de Open Dag en andere gelegenheden werden ze gebruikt om zowel jeugd als volwassenen onder begeleiding van een clubinstructeur eens te laten proeven aan het modelvliegen. Na een korte briefing en demonstratie op het veld word de leerling de zender in de hand gegeven. Met de ingeschakelde beginnerstand verzorgt de instructeur de handstart en de leerling moet dan direct daarna de instructies van de instructeur opvolgen. Met volledig onervaren personen, zowel kinderen als senioren, is leservaring met de Firebird opgedaan.

De interesse voor de Firebird is bij de jeugd bijzonder groot. Het model spreekt hen wel aan en de moderne techniek maakt het mogelijk dat ze er mee kunnen vliegen. Uiteraard onder deskundige begeleiding van een ervaren modelvlieger.

Bij volgas stijgt het model zonder verdere tussenkomst van de piloot tot de gewenste hoogte. Dan wordt het tijd om bochtjes te gaan draaien. Commando's links/rechts/hoger lager zijn voor een leerling meestal voldoende om een bochtje of zelfs een platte acht te draaien. Omdat de roerbewegingen beperkt zijn kan het model niet in een gevaarlijke situatie geraken. De grootste onwennigheid ligt uiteraard in het overschakelen van een van de leerling afvliegend model naar een naar de leerling toe komend model.
Als de piloot zijn oriëntatie verliest kan deze met een simpele druk op de knop "Panic Recovery" de zender de controle over het vliegtuig laten overnemen. Deze brengt het vliegtuig terug naar een veilige en horizontale vlucht waarna normaal verder kan worden gevlogen.
Als na ongeveer 7 minuten de accu haar capaciteitslimiet heeft bereikt geeft het met het pulseren van het motor toerental aan dat de accu aan zijn einde komt en er dadelijk geland moet worden. Het model moet dan nog in de landingspositie worden gedraaid en kan er worden geland door de "Panic Recovery" knop ingedrukt te houden. De Firebird komt dan met zijn neus enigszins omhoog in een dalende baan naar beneden en land keurig netjes op de hoofdpoten. Daarna accu laden en de volgende oefening uitvoeren.

De Firebird in zijn element. Een klein vliegtuigje in een grote wolkenhemel.

Conclusie
De Firebird Delta-Ray van Horizonhobby is een model waarmee toegang tot het modelvliegen in stappen structureel kan worden uitgevoerd. Uiteraard is hierbij de ondersteuning en begeleiding van een ervaren instructeur zeer gewenst. Door het technische- en de aërodynamische ontwerp en de aansprekende vormgeving is het als basis lesmodel zeer geschikt. En niet in de laatste plaats: de prijsstelling maakt het eveneens zeer aantrekkelijk!
Dankzij de drie vluchtmodi is het vliegen met de Firebird nooit saai. Als weekend- of "na werktijd" model is het snel en gemakkelijk inzetbaar.
De Firebird biedt uitstekende mogelijkheden om de eerste, door onbekenden met de modelvliegsport , vaak te hoog ingeschatte drempel voor het modelvliegen, te overbruggen. Onder begeleiding van een instructeur uit de modelvliegclub hebben inmiddels velen, zowel jong als oud(er) deze drempel overschreden. Met de veilige techniek van de Firebird kan voorkomen dat frustratie in geval van schade sterk worden verminderd en het plezier in het vliegen blijft en gaat overheersen.
De Firebird ziet er niet uit als een klassieke trainer, maar de combinatie van veilige SAFE technologie, zorgvuldig ontwikkelde aerodynamica en aansprekende vormgeving is het in menig opzicht de perfecte sparringpartner.

De belangstelling voor het modelvliegen is niet beperkt tot de jeugd. Ook de senioren, al dan niet herintreders, tonen opnieuw hun interesse in het modelvliegen.



contact | © 2016