GeeBee van Horizon Hobby & E-flite

De GeeBee van E-flite is ook als model indrukwekkend. Het is uitgerust met de modernste techniek die grote invloed zal hebben op de ontwikkeling van de modelvliegsport.

Historie
Om de Gee Bee® R2 van E-flite te kunnen presenteren kun je niet om de historie van dit model heen omdat het aan de basis heeft gestaan van de ontwikkeling van de jachtvliegtuigen die door de Amerikaanse luchtmacht in de Tweede Wereldoorlog tegen Japan werden ingezet. Na de eerste wereldoorlog ontwikkelde in de VS het luchtracen zich tot een grote publiekssport, met serie unieke vliegtuigen. Langeafstandsraces, pylonraces en aanverwante categorieën werden gecreëerd, en er ontstond een aparte folklore rond deze zeer gespecialiseerde vorm van luchtvaart. De vliegtuigen waren ware racemonsters en de ontwerpen uit de Granville Brothers Company (afgekort tot 'GB' of 'Gee Bee'), symboliseerde de bijna mythologische status van deze luchtsport.

Replica van de GeeBee in het Mational Air and Space Museum in Washington.

De in 1932 ontworpen modellen uit de R-serie spraken wel het meest tot de verbeelding. Het waren hiervan waarschijnlijk wel de extreemste voorbeelden. Er werden de krachtigste motoren in de kleinst mogelijke casco’s geplaatst. Het was ook de tijd van de ontwikkeling van de stermotoren en de R-modellen werden dan ook meer gezien als vliegende motoren. De R-modellen maakten gebruik van de 2200 cc, negen cilinder Pratt & Whitney Wasp Junior stermotoren die waren opgevoerd tot 800 pk. De dwarsdoorsnede front van de romp werd zodanig uitgevoerd, dat hij overeenkwam met de diameter van de stermotor. Hierdoor werden ze ook vaak aangeduid als vliegende koektrommels. Het vermogen is zeer groot voor een model met een spanwijdte van 7,62 m en een lengte van 5,41 m. Dit leverde voor die tijd de onvoorstelbare snelheid van 483 km/h op. Het startgewicht bedroeg dan ook slechts 1396 kg.

De motoren van de GeeBee. Links de buitenlopen en rechts de Wasp Junior.

Deze rode en witte “barrels”, de R-1 en de R-2, stonden aan de wieg van de 'Gee Bee'-legende. De R-1 werd gevlogen door de beroemde vlieger 'Jimmy' Doolittle die in de Thompson Trophy Race van 1932 zegevierde. Met de beide R's was intensief geracet, er was intensief aan gesleuteld, en beide gingen verloren in spectaculaire crashes. Van de wrakstukken werd een R-3 hybride gebouwd, doch deze crashte uiteindelijk ook. De gebroeders Granville gingen aan hun succes ten onder en het faillissement volgde in 1934. Van de oorspronkelijke modellen is niets bewaard gebleven. Wel zijn de laatste jaren enkele, zowel statische als vliegende, modellen op ware grootte gemaakt. De mooiste replica van de R1 staat in San Diego in het Air and Space Museum. Het is een kopie van het type dat met Jimmy Doolittle  aan de knuppel in 1932 talrijke overtuigende overwinningen boekte en records brak.

De Gee Bee van Horizon Hobby, E-flite

De levering van de GeeBee is uitermate goed verzorgd. In een voorgevormde piepschuimdoos zit alles zorgvuldig verpakt. De GeeBee zelf is kant en klaar, afgesteld en ingeregeld. Dus, uitpakken, acculaden, zender pakken (wordt niet bijgeleverd) en vliegen.

Met betrekking tot kwaliteit en afwerking brengt Horizon Hobby de laatste jaren opmerkelijk goed uitgevoerde historische modellen op de markt. De modellen worden veelal als bijna vliegklaar (ARF= Almost Ready to Fly) of vliegklaar (BNF=Bind And Fly) op de markt gebracht. In het eerste geval kunnen eigen zender, ontvanger, accu, e.d. worden gebruikt en is de prijs lager dan de BNF-versie waarbij dit meestal wel in het pakket wordt meegeleverd. Er is bij deze aanduidingen echter geen standaard pakket en de exacte samenstelling kan bij verschillende leveranciers en modellen nogal uiteenlopen. Het is dus raadzaam om bij de aanschaf even goed na te gaan hoe de samenstelling van het pakket is. De E-flite UMX Gee Bee R2 wordt als een vliegkaar model geleverd. E-Flite noemt dit een BNF pakket waarin een ontvanger, regelaar, vier servo’s, accu en lader zijn verpakt. Om te kunnen vliegen is daarbij nog een Spectrum DSM2/DSMX met minimaal vier kanalen nodig.
Het model van E-flite is gebaseerd op de R-2 in de oorspronkelijke uitvoering, beschildering en decoraties. De talrijke details, zoals: nauwkeurig nagemaakte afbeeldingen op romp en vleugels, de vleugelverspanningen en een piloot in de karakteristieke cockpit alsmede de kleurstelling maken dit model zo aantrekkelijk. Het meest opvallende is natuurlijk de voor een dergelijk klein model zo enorme motorkap.
Ondanks de geringe afmetingen zal het iedere liefhebber van historische modellen direct aanspreken. Het speciale bij dit model is dat Horizon Hobby het AS3X® stabilisatie systeem hierin heeft ingebouwd. Hierdoor is een dergelijk lichtgewicht model ook nog geschikt om met enige Bauforts aan windkracht buiten te vliegen.

Het AS3X® driedimensionaal giro systeem

Romp en richtingsroer zijn van een zeer fijn EPP-achtig materiaal vervaardigd. Zo ook de wielkappen die door GFK staafjes en kunststof koppelstukjes hieraan extra stevigheid geven. De wieltjes zijn van schuimrubber. Het kleine staartwieltje is aan het richtingsroer bevestigd en maakt het besturen op de grond zeer acceptabel.
De enigszins geprofileerde vleugels, met een opdruk die een ribbenconstructie aangeeft, zijn slechts 2 mm dik, doch desondanks zeer stabiel. Boven en onder de romp zijn, om de originele verspanning van de vleugel na te bootsen elk twee GFK staafjes aangebracht die de stabiliteit van de constructie, evenals bij het oorspronkelijke model, waarborgen.
Het hoogteroer is uit een Depron-achtig schuim materiaal vervaardigd en wordt met een GFK staafje tegen vervorming beschermd.
Met een 2S200 mAh LiPo, een brushless buitenloper met 3000 kV(=omwentelingen/minuut per volt) en een 5,25x3,5 propeller wordt voldoende trekkracht ontwikkeld om gewaagde vliegmanoeuvres uit te voeren. Direct achter de motor en de bovenliggende accu ligt een kleine printplaat. Een ogenschijnlijk simpel stukje elektronica dat een groots stuk “intelligentie” in zich bergt. Hierop zijn de vier-kanaals ontvanger, de regelaar, twee lineairservo’s en de AS3X® drie-assige giro, wat dit dan ook mag zijn, ondergebracht. Deze sturen via CFK stangen hoogte en richtingsroer aan. Twee verlengkabels lopen door de romp en vervolgens onder de vleugel door om de beide rolroerservo’s te bedienen.   

Het AS3X systeem
Als modelpiloot heb je altijd met onverwachte turbulentie of windvlagen te maken die een model uit de koers brengen. Kleine en lichte modellen zijn hiervoor uiteraard gevoeliger dan grote zware modellen. Daarbij wordt er met kleine modellen overwegend op lagere hoogte gevlogen waar de grondturbulenties bijdragen aan wervelingen sterker dan op een hoogte van al vijftentwintig meter en meer en dit is zeker van belang bij het landen. Boven een windkracht 2 tot 3 zijn de licht modellen al bijna niet meer te beheersen. Snelle en force stuurfuncties zijn dan nodig om koers te kunnen houden. Wel uitdagend, maar alleen als je over ruime ervaring beschikt en het reactievermogen van een zwaluw hebt. Van beginners is dit zondermeer te veel gevraagd, ook omdat de reactiesnelheid tussen positieverandering van het model, de waarneming, de stuurreactie en de werkelijke reactie van het model te veel tijd in beslag neemt. Hulp van moderne techniek is hierbij welkom en die is sinds enige tijd beschikbaar sinds de introductie van het geintegreerde AS3X systeem van E-flite en Parkzone. In eerste instantie toegepast op de flubarless helikopters, maar nu ook toegepast op vaste vleugel modellen in de serie "Ultra Micro modellen met o.a. de BeeBee.

MEMS
Als bezitter van een dergelijk model van een dergelijk model wil je natuurlijk niet alleen zien dat het werkt, maar ook weten waarom het werkt en wat de achtergrond is van deze innoverende ontwikkeling in de modelbouwwereld. Dus, uitvoerig gesnuffeld in de verschillende media op internet en ontdekt dat hier sprake is van MEMS technologie. Wat is dit?
MEMS, staat voor Micro-Electronic-Mechanical-Systems en is de benaming voor de technologie waarbij micro-elektronica wordt geintegreert met mechanische systemen. MEMS-systemen zijn kleine onderling verstrengelde componenten die uit een combinatie van elektronische-, mechanische- en eventueel chemische componenten en sensoren en actuatoren bestaan. De term MEMS is een Amerikaanse term. In Europa spreekt men vaker van MST (micro system(s) technology), en in Japan wordt de term “micromachine technology“ gebruikt. Deze termen hebben betrekking op ongeveer hetzelfde, maar de nadruk wordt bij elk op een verschillend aspect gelegd.

De piepkleine componenten worden in verschillende lagen silicium opgebouwd en met elkaar gekoppeld. Ze variëren in grootte van een micrometer tot enkele millimeters, en het aantal dat zich in een bepaald systeem kan bevinden varieert van enkele tot miljoenen. MEMS maken zowel 'brains', 'arms', als 'eyes' op uiterst kleine schaal mogelijk. Omdat de sensoren en actuatoren nu zo klein zijn, is een revolutionaire technologie ontstaan.

Een voorbeeld van de ontwikkeling van de MEMStechnologie. Een tandwiel systeem in vergelijking met een spintmijt. Foto: Wikipedia.

MEMS zijn ontstaan uit de wens naar verdere miniaturisering van elektronische componenten en vooral mechanische onderdelen. Belangrijke voordelen zijn de minder kostbare fabricage, minder energieverbruik en het gegeven dat het makkelijker is om vele miniatuurelementen zoals sensoren samen in één component te stoppen, waardoor het krachtiger en veelzijdiger kan worden kan worden ingezet. De kleinste varianten van MEMS zijn de zogenaamde NEMS (nano-elektromechanical systems), die zich op de schaal van de nanometer  bevinden en dan kan er van "nanotechnologie" worden gesproken. Deze technologie maakt het mogelijk om zeer snelle compacte elektronische regelingen geïntegreerd of gekoppeld aan mechanische aansturingen te maken zoals we die al kennen bij de scherpstelling bij camera's, de Wii en airbags in auto's. In het AS3X-systeem is van de MEMS-technologie gebruik gemaakt. Daardoor is het mogelijk geworden om kleine en zeer lichte modellen, zowel vaste vleugelmodellen als helikopters, te maken met een zeer grote stabiliteit.
De MEMS technologie beleeft revolutionaire mogelijkheden voor tal van producten en is een verdere integratie van steeds meer functies op één chip, ook wel met System-On a Chip (SOC) aangeduid. Het AS3X systeem dat in de GeeBee is ingebouwd is gebaseerd op de integratie van een drietal versnellingopnemers zoals we die ook kennen van de Wii en airbags.

De GeeBee is dus in een klein modelletje waarin hoogwaardige wetenschappelijke kennis en technisch vernuft is ingebouwd. Dit maakt de modelvliegsport nu juist zo interessant.

Inmiddels worden behalve de GeeBee R2, Mini-Vapor, DH98 Mosquito MK VI, Polo Cat, Spitfire MK IX, P-40 Warhawk, F4U Corsair, P-51 Mustang, UMX Sbach 342 3D, ASK-21 en de Beast 3D door Horizon Hobby de volgende modellen opde markt gebracht die allemaal met het AS3X systeem zijn uitgevoerd. Alle modellen komen compleet uit de doos, alleen de zender wordt logiserwijs niet meegeleverd. Voor de besturing kan overigens worden een eenvoudige zender als de Spectrum DX4 of DX5 worden gekozen.

De GeeBee kan gemakkelijk met een eenvoudige Spectrum DX4 gevlogen worden.

Vliegen
De eerste vraag die je je bij het vliegen kunt stellen is: vlieg jij of vliegt het? Zoals de Duitsers het zeggen het is een “jein”, ofwel ja en nee. De Gee Bee is geen GPS gestuurde vliegende robot. Het AS3X® systeem stabiliseert weliswaar het model, maar de piloot blijft zelf bepalen wat er gebeurt. Toch is het vliegen anders!

Citaat: "In een man blijft altijd het kind verborgen dat wil spelen"
Modelvliegen: een sport voor echte mannen!

Om het model wendbaar te maken heeft het nagenoeg geen eigen stabiliteit. Dit is te vergelijken met de ultra moderne jachtvliegtuigen die ook aan hun eigen instabiliteit hun wendbaarheid ontlenen. Zonder de besturingscomputer is hiermee niet te vliegen. En dit is ook van toepassing op de Gee Bee. Vliegt het een keer in een bepaalde stand en je laat de knuppels los dan blijft het in die positie, wat die ook is, doorgaan totdat de piloot ingrijpt en het in de volgende gewenste positie zet. Enige zelfcorrectie is niet aanwezig, sterker nog: het AS3X®-systeem belet dit!
De eerste vraag is welke zender nodig is. Door het AS3X®-systeem worden alle oneffenheden tijdens het vliegen automatisch vereffend. Met de zender hoef je eigenlijk alleen maar de grote lijnen aan te geven. De piloot is dus meer dirigent dan muzikant Een geavanceerde zender lijkt dus ook overbodig. Voor de test is de allereenvoudigste en dus goedkoopste, Spectrum DX4e gebruikt. Daar was niks mis mee! De Gee Bee raast door alle figuren en vervolgt stoïcijns zijn weg als je de knuppels loslaas. Wel even oppassen dus!


Hij vliegt als de beste.

Conclusie
Voor de echte modelvlieger en modelbouwer is het toch ongewoon om een compleet vliegklaar model uit de verpakking te halen. Hierbij moet je al snel constateren dat het geen speelgoedje is, maar een prima modelvliegtuin met een “state of the art” technische inhoud. Behalve het laden van de accu en het binden van met de (eigen)zender hoeft er niets te worden gedaan om het in de lucht te krijgen. (Foto)
De kleine Gee Bee is een prima vliegend minimodel dat in de categorie, ’s ochtends kopen ’s middags vliegen past.  Door het prima functionerend AS3X® systeem kan bij het geringe eigen gewicht toch nog worden gevlogen bij een lichte bries. Het kan door een ieder die over enige ervaring in het modelvliegen heeft probleemloos worden gevlogen. Ook dankzij het geringe gewicht komt het bij onzorgvuldige landingen niet direct tot niet reparabele schade.
Toch heeft het ook wel iets van een “hebbedingetje” dat je niet graag wilt laten liggen.

Ook in de sneeuw komt de GeeBee tot zijn recht. Eigenlijk moesten er nog een stel ski's bij geleverd worden!



contact | © 2016