Leren vliegen met de RC-heli,

een technische en ultieme uitdaging

Auteur : Kees van der Meij; foto’s; Laurens Thomas / Kees van der Meij;

Instructeur: Albertino Doomen (RC-Heliparts)

Deel 1

Als Rookie in het helivliegen valt er nog veel te leren voordat je aan dit soort modellen moet gaan denken. Alle begin is moeilijk en het vergt veel oefening, maar is ter gelijkertijd een uitdaging.
Deze foto is gemaakt door Wil Snitjer op de jaarlijkse helimeet in Eibergen.

Onze RC-hobby is werkelijk een fascinerende vrijetijdsbesteding, met vele kenmerken. Een onderdeel daarvan is het vliegen met model helikopters. Maar het leren vliegen daarmee is een zaak van een hele andere orde. Het lijkt zo gemakkelijk, maar dat is het echt niet.

Toegegeven, niet iedereen hoeft een 3D-specialist te worden. Wie wel eens op 3D Masters is geweest, ziet daar het topsegment van de helivliegers bezig en raakt misschien gauw ontmoedigd. Maar ook deze piloten zijn eens begonnen en hebben het vak ook moeten leren. Wat je daar ziet is het resultaat van veelal tientallen jaren vliegen, vliegen en nog eens vliegen. Wie dat lang genoeg met passie en fanatisme volhoudt en steeds de grenzen verlegt, wordt vanzelf een “vakspecialist” in die richting, een fenomeen wat trouwens overal de kop opsteekt, als je er goed op let.
Voor wie het wellicht niet weet: anders dan bij een vliegtuig werkt een helipiloot met 6 assen om te sturen en te vliegen. Dat zie je in het in de mandragende heli's uiteraard ook. Waar een piloot in  een lesvliegtuig, twee pedalen plus een enkele stuurknuppel heeft, werkt een helipiloot met twee voetpedalen, een stuurelement “tussen den benen” en een tweede stuurelement rechts van hem, meestal geïnstalleerd tussen de twee stuurposities in. Een helipiloot heeft dus daadwerkelijk twee handen en twee voeten nodig om een heli goed te kunnen besturen.

De rotor wordt middels een ingewikkeld systeem van stangen, scharnieren en schijven bestuurd. Vele ontwikkelaars hebben er lang over moeten nadenken hoe de besturing van de rotor moest worden uitgevoerd. Uiteindeleijk lukte het Igor Sikorsky (foto boven) om dit systeem van besturing tot een buikbaar geheel te ontwikkelen. Thans is het tot in de perfectie uitgevoerd in modelhelikopters. (foto onder)

Anders dan bij vliegtuigen, waar de sturing via de diverse roeren verloopt, wordt bij de helicopter de besturing alleen maar geregeld door de hoofd- en staartrotor, te samen met het beschikbare motorvermogen, verwerkt in de lift van de rotor. Ik laat hier bewust de technische termen even weg, dat zou alleen maar verwarrend werken. Het gaat erom dat duidelijk is dat helikoptervliegen een stuk complexer is dan het op het eerste gezicht lijkt. En in de RC-Hobby is dat al niet anders.
Een aantal jaren geleden heeft er een serie artikelen in ModelbouwAktueel gestaan met als titel: “Helicoptervliegen voor dummies”, geschreven door Emanuel Stassar. We hebben als redactie gemerkt, dat dit destijds goed is gelezen en het afgelopen jaar kwam steeds meer de vraag vanuit de RC-helivliegers om meer artikelen op het gebied van helikopters. En dan werden niet uitsluitend test reviews van nieuwe helimodellen bedoeld.

Daarnaast heeft de RC-helitechniek de afgelopen 4-5 jaar enorme sprongen vooruit gemaakt. Was het “vroeger” alleen brandstof of nitro, de huidige helimodellen zijn vooral uitgevoerd met een elektro aandrijving. Dit maakt het voor nieuwe “toetredenden” tot dit vakgebied alleen maar een stuk gemakkelijker om te beginnen. Maar onveranderd blijft : “leerling” ; “instructeur” en “leren met vallen en opstaan”. Wat in het helivak nog meer naar voren komt is dat stuurfouten een stuk sneller worden afgestraft dan bij modelvliegtuigen met vaste vleugels. Omdat met name de lift alleen maar wordt verzorgd door de rotorbladen, een zeer belangrijk bewegend onderdeel die complexe bewegingen uitvoert ten behoeve van de sturing van de heli. Bij de vaste vleugel vliegtuigen zijn deze functies verdeeld over de vleugels met hun lineaire voorwaartse snelheid en de roeren.
Vandaar dat we in 2013 als redactie het volgende idee bedacht hebben: we gaan een serie artikelen opstarten waarin we een tweetal “leerlingen” gaan volgen in hun instructielessen, de vorderingen in het leren beheersen van de heli en uiteindelijk hoe ze in de gelegenheid zullen zijn om hun KNVvL-certificaat als zelfstandig helivlieger te behalen.

Eerlijk gezegd; de voorbereidingen hebben langer geduurd dan eerst ingeschat, ook in verband met het verkrijgen van het nodige materiaal plus een goede locatie met voldoende deskundigheid en ondersteuning. Maar de aanhouder wint.

We hebben Horizonhobby GmbH (dank aan Frank Mueller, Friederieke Reimer en Guido van der Kooij) bereid gevonden om een tweetal Blade 300X’s ter beschikking te stellen, terwijl de beide aspirant piloten bereid waren ook hun bijdrage te leveren in de persoonlijke aanschaf van een DX7S zender, de nodige “A-merk” accu’s plus de nodige randapparatuur daaromheen. Voeg daarbij RCHeliparts (dank aan Albertino) die bereid was om de instructielessen en technische ondersteuning te geven, de locatie ter beschikking te stellen gedurende een aantal zaterdagen, en de cirkel was rond. (NB in deze serie bewust gekozen voor een Spektrum DX7S, met name omdat deze zelfde zender kan worden aangesloten op de Phoenix vliegsimulator om het helivliegen met dezelfde zender ook op de computer te kunnen oefenen en vaardigheden kunnen opbouwen.)

De Blade 300X van Horizon Hobby. (Blade 300X BNF ; art.nummer BLH4580)

Voor de beide posities van “aspirant-vliegers” in deze eerste serie waren we als redactie op zoek naar geschikte jongens die al wat “grijze” haren hadden, maar geen enkele vliegervaring met de meer “complexe” helimodellen op hun CV hadden staan. Ze mochten dus niet “bevoordeeld” zijn. Uiteindelijk hebben we ze gevonden en als introductie stellen de twee aspirant helivliegers zich kort aan jullie voor.

Jeroen Lak, afkomstig uit Waddinxveen, zelfstandig ICT-ondernemer van beroep, 43 jaar en in de modelbouw gerold via RC-trucks, Offroad-racing en het bouwen van Bulldozers en Gravers. Afgelopen twee jaar voorzichtig begonnen met de kleine “indoor” helimodellen en zo door de tijd heen smaakte dat naar meer.
Rob Jonker, afkomstig uit Rijnsburg, 49 jaar en werkzaam in de luchtvaart industrie die simulatoren installeert en produceert voor de vliegtuigmaatschappijen en gerelateerde clientèle in deze branche, in het bijzonder voor de Boeing B737 en de Airbus A320. Aangezien vele werknemers in de luchtvaartindustrie vaak ook hun hobby in die richting zoeken, raakt ook Rob  begiftigd met het “vliegvirus”, mede omdat zijn collega’s hem daartoe ook aanzetten.

De Blade 300 X, een stoere verschijning.

In de komende periode vanaf april tot en met augustus 2013 zullen we als redactie en bovengenoemd team geregeld te vinden zijn in Bosschenhoofd, waar op verschillende zaterdagen de instructie sessies zullen worden gehouden. Van elke sessie zullen foto-opnamen en indien mogelijk video’s worden gemaakt, die tezamen met de nodige theorie en aantekeningen de basis zullen vormen voor het “life” volgen van de vorderingen. Deze verslagen zullen verschijnen in de komende uitgaven van ModelbouwAktueel.
Wie interesse heeft om te zien hoe dit in zijn werk gaat is altijd welkom om te komen kijken. Neem vooraf dan wel even contact op met RCHeliparts of via email met de redactie. Voor wie het na een keer aangevoeld te hebben wil proberen : op deze locatie van RC-Heliparts staan uiteraard ook andere helimodellen ter beschikking voor leren helivliegen, onder andere verschillende modellen van de Raptor en T-Rex.

Boven, prachtig vliegbeeld van de Raptor van Wil Snitjer (Foto: Albert Bergman)
Onder, een T-rex 450

Kort nadat bovenstaand voornemen bekend werd meldden zich al diverse geïnteresseerden. Niettemin gaan we beginnen met de basis die we nu hebben. Hoe dit zich zal ontwikkelen is voor ons als redactie van ModelbouwActueel ook een uitdaging, maar we spreken de hoop uit dat dit initiatief zal fungeren als een “aanjager” voor nieuwe RC-helivliegers, waardoor meerdere instructiesessies in de jaren die voor ons liggen zullen volgen.

We zien er als redactie naar uit en zullen jullie nauwkeurig verslag doen van de in- en outs die ons ten deel zullen vallen. Ter afsluiting een korte technische beschrijving van het te gebruiken instructiemodel .
Tot zover de eerste introductie uit ModelbouwActueel Nr. 147.

Technische gegevens E-flite Blade 300X

Fabrikant/leverancier E-flite; Horizon Hobby; RCHeliparts
Levering Kan als (ARF) kit ; BLH4580
Rotor type Collective Pitch Single Rotor
Besturing Beast Flybarless met AS3X systeem
Ontvanger AR7200BX 7-kanaals
Rotor diameter 550 mm
Motor E-flite 320H 4500 Kv brushless
Regelaar E-flite 25 A S-BEC brushless ESC
Accu LiPo E-Flite 3S 1350 mAh 30 C
Zender (zoals gebruikt) Spectrum DX7S
Lader DC LiPo lader (zoals bijgeleverd)
Trainingsonderstel Model RCHeloparts (niet bijgeleverd)
Benodigs als trainerset Verbindingskabel (niet bijgeleverd)

De eerste trainingservaringen worden beschreven in ModelbouwActueel 148. Nu ook in de boekenwinkel of kiosk verkrijgbaar.

RCHeliparts



contact | © 2016