Inhoud van die grote doos
Omdat alle grote delen, de vleugel en de romp bestaan uit één stuk en geheel voorbewerkt zijn wordt het model geleverd in een omvangrijke doos waarin op zorgvuldige wijze alle onderdelen zijn verpakt in een voorgevormde piepschuimmal. (F2) De kleine onderdelen zijn apart verpakt. Er werden dan ook geen beschadigingen vastgesteld.

De Stinson Reliant is te leveren in een PNP (Plug aNd Play) en een BNF (Bind aNd Fly) versie.

Wat krijg je dan voor je hobbygeld? De Reliant wordt in een kit versie, in de BNF (Bind-N-Fly) of de PNP(Plug-N-Play) samenstelling geleverd. De geteste kit is de BNF versie. Hierin zitten alle, grotendeels reeds gemonteerde, romp en vleugeldelen, kleine onderdelen, landingsgestel, motor, regelaar, ontvanger, accu, lader en een montage- en gebruiksvoorschrift. In het PNP pakket ontbreken hiervan ontvanger, accu en lader.

De Reliant zit verpakt in een grote doos waarin alle onderdelen goed beschermd zijn verpakt.

Een zender wordt in beide kits niet meegeleverd. Het is dus een kwestie van wat je al in bezit hebt om voor de ene of de andere uitvoering te kiezen. In het montagevoorschrift geeft Parkzone een opsomming van zenders die hiervoor geschikt zijn. Indien de landingskleppen ook worden gebruikt is minimaal een vijfkanaals zender nodig. De gebruikte Spectrum DX5e is in combinatie met de ingebouwde AR500 ontvanger hiervoor al een geschikt type voor een aantrekkelijke prijs. Alle mogelijkheden die de Reliant biedt kunnen hiermee gevlogen worden. De zender kan aangeschaft worden in Mode 1 of  2 (gas links). Het aanschaffen van een zender is overigens een zeer persoonlijke keuze. Wil je in de toekomst toch meer dan is de aanschaf van een completere zender zeker te overwegen.

Romp en draagvlakken
Het model is een hoogdekker met staartwiel. Gebouwd op een schaal van 1: 10 heeft het een spanwijdte van 1250 mm. Karakteristiek zijn de vleugelvorm en de dikke romp. Deze bestaat feitelijk uit twee delen en een aantal kunststof vormstukken, maar is door de bouwers uit het verre oosten al zorgvuldig tot één geheel samengesteld. Hierbij is kwistig met lijm gewerkt want diverse druppels en overbodige slierten zijn nog aanwezig. Deze lijm lijkt op een soort siliconenkit zoals in badkamers wordt gebruikt. Wat het ook mag zijn, de verlijming is perfect. De eendelige vleugel waarin het profiel van de oorspronkelijke linnen bespanning mooi is nagebootst, is uitgevoerd met rolroeren en servo’s en wordt door twee struts ondersteund. (F3)

De Sea Gull Wing is perfect nagebootst in het model waarbij de ribben duidelijk herkenbaar zijn in de canvas bespanning. Alle ribben hadden een andere vorm en koorde waardoor de vleugel moeilijk was te bouwen. Dit is in het model perfect nagebouwd.

Daarbij is het voorzien van een eenvoudige matte beschildering aan de bovenkant en transfers op de romp. De vleugel is demonteerbaar en wordt met een passtuk en paspennen boven de cockpit  gecentreerd en met twee M3x24 bouten in de romp vastgeschroefd. De servo’s voor de rolroeren zijn reeds aangebracht en afgesteld. Hierbij is er door middel van de schuinstelling van de servoarm reeds voor gezorgd dat de neergaande slag kleiner is dan de opgaande; de mechanisch ingestelde “differential’’. (F4) De bochten kunnen hierdoor ‘’ronder’’ worden gevlogen.

Om het gemakkelijk te kunnen vervoeren worden de struts met klemmetje vastgezet. Het model kan dan probleemloos in een kofferbak worden vervoerd, maar ook compleet gemonteerd past het in een wat grotere kofferbak. (F5)
Kielvlak en stabilo zijn afzonderlijke delen die met schroefverbindingen en plakband in het staartgedeelte worden bevestigd. Het beweegbare staartwiel wordt met een apart kunststof vormstuk aan de romp bevestigd en middels een aftakking aan de verbindingsstang met het richtingsroer gekoppeld. (F6)
In de buik van de romp is een gecompliceerd kunststof vormstuk gelijmd die verschillende functies vervuld. De accu wordt hierin ondergebracht en kan met een paar klitbanden worden vastgezet. Het solide tweedelige onderstel is uit dural vervaardigd en wordt hierin met zes boutjes geschroefd. De poten zijn geheel weggewerkt onder de prachtig gevormde bekleding die doorloopt vanuit de romp tot in de wielkasten. Het geheel wordt met schroefjes bevestigd, is van een solide kwaliteit en de vormgeving is perfect. De motorsteun is bevestigd aan een ronde kunststof afdekking van de voorkant van de romp die hierop met een stevige hoeveelheid van die vullende lijm is verbonden. Domping en zijstelling zijn reeds ingesteld. (F7) De motorkap is gevormd naar het origineel met het fancy model van de Lycoming  radiaalmotor en dekt het geheel af. (F8)
In de romp is veel ruimte voor de ontvanger, regelaar en servo’s  die allemaal reeds gemonteerd en aangesloten zijn. De rolroerservo’s zijn al met een Y-kabel aan de ontvanger gekoppeld. (F9)
Het model kan als extra worden uitgevoerd met landingskleppen waarvoor centraal in de onderkant van de vleugel voorzieningen zijn aangebracht. De hulpstukken voor de koppeling met de servo worden meegeleverd. De servo zelf behoort overigens niet tot de leveringsomvang. (F10)
 

De motorophanging. De bevestiging is goed verankerd aan de kunststof afdekplaat van de neus. Domping en zijstelling zijn ingesteld en er zijn grote gaten voor de ventilatie.

Aandrijving
Het montage voorschrift duidt de motor aan als een ParkZone 480-size 960Kv (= omw/min/V; onbelast) buitenloper. Deze wordt gekoppeld aan een E-flite® Pro 30-Amp Pro Swich-Mode BEC Brushless ESC regelaar. Deze regelaar is via de zender of PC instelbaar voor de verschillende functies die in de gebruiksaanwijzing uitvoerig worden beschreven. De LCV(Low Voltage Cutoff) kent voor de 3S LiPo een softe uitschakeling als de spanning tot 9,2 V zakt. De stroom naar de motor wordt dan, ongeacht de stand van de knuppel, geknepen en er blijft daarbij nog voldoende spanning over voor de ontvanger om de stuurfuncties voor een veilige landing te kunnen uitvoeren. De BEC(Battery Eliminating Cirquit) kan een maximale stroom leveren van 700 mA bij 5 V. Als energiebron wordt een 3S 11,1 V 1800 mAh 15C Li-Po meegeleverd, inclusief een 12 V lader voor twee of drie cellen die op de balanceer stekker wordt aangesloten. Ingebouwd is een AR500 DSN2 5-kanaals 2,4 GHz ontvanger.
Tijdens het vliegen wordt er natuurlijk wel wat warmte geproduceerd. Om dit te kunnen afvoeren is er voor een ruime ventilatie gezorgd. Via de motorkap kan volop lucht in de cabine stromen en dit kan er aan de onderkant via drie grote openingen weer even gemakkelijk uit.
Met de originele 9,5 x 7,5 propeller levert dit met een verse accu bij volgas een trekkracht op van ca. 800 gram. Bij een totaalgewicht van 1100 gram zal dit geen 3D kunstvlucht capriolen mogelijk maken. Zowel het origineel als het model zijn hiervoor ook niet bedoeld.

Overzicht van de gegevens van de
Stinson Reliant  SR-10 en het model van Parkzone

Omschrijving

Eenheid

Origineel

Model

Spanwijdte

m/mm

12,76

1250

Lengte

m/mm

8,4

850

Gewicht

kg/g

1276

1190

Vleugeloppervlak

dm2

2400

24

Vleugelbelasting

g/dm2

531

50

Snelheid

km/h

226

ca. 40

Motor

radiaal

brusshless-
 buitenloper

Motor vermogen (ca.)

PK / W

290

200

Accu

3S LiPo
1800 mAh

Stroomverbuik (max)

A

18

Trekkracht  volgas(model)

gram

ca. 800

Montage
De montage werd aan de boys van het ACF Rookieteam (zie MBa 137) toevertrouwd. (F11) Getest  zou worden of, zoals de leverancier beweert, de BNF versie op één avond in elkaar gezet kan worden om het nog dezelfde zomeravond te laten vliegen. De zon zou omstreeks tien uur onder gaan, de lucht was vol met dreigende regenwolken en er stond een lichte bries. Gewerkt werd volgens het KLDD (Kijken-Lezen-Denken-Doen) principe. Om een uur of zeven werd de doos uitgepakt en kon er worden begonnen. Geheel volgens het boekje werd de Reliant in elkaar gezet en gelijktijdig de accu opgeladen. Alle onderdelen, sommige met enige reserve, waren aanwezig en montageproblemen deden zich niet voor. Zo ongeveer anderhalf uur later kon het model met geladen accu op zijn pootjes worden gezet om de stuurfuncties en de motor te testen. Ook hierbij bleek weer hoe goed het model afgeleverd wordt want het werkte allemaal op de in de bouwbeschrijving aangegeven wijze. Het accuvak is voorzien van een strook klittenband en dwars op de accu zelf zitten ook een paar smalle strookjes. Hierdoor kan de accu niet verschuiven. Het zwaartepunt moet liggen tussen 55 en 65 mm, gerekend vanaf de vleugelneus. Met de accu in het midden kon aan deze instelling probleemloos worden voldaan.
Dit alles gaf voldoende vertrouwen om er mee naar het veld te gaan om eerst even wat taxiproeven te doen en de range te testen. Maar eerst moet de zender met de ontvanger gebonden worden. Door het binden worden  ze met een bepaalde code, de z.g. GUID (Global Unique IDentifier) code met elkaar verbonden. Bij het verzenden en ontvangen van de signalen wordt deze code steeds gecontroleerd waarmee storing door andere zenders wordt vermeden. Hiervoor wordt een speciale bind plug gebruikt die op de verlengkabel van de ontvanger wordt gestoken en via de accuschacht bereikbaar is. Om de binding tot stand te brengen wordt eerst de zender aangezet. Na ongeveer vijf seconden heeft deze twee vrije frequenties gevonden en is klaar om dit met de ontvanger te communiceren. Vervolgens wordt de vliegaccu aangesloten. Alle systemen worden nu van spanning voorzien en kunnen gecontroleerd worden. Controleer de beweging van de roeren en de draairichting van de motor. Met de ‘’reverse’’ schakelaars op de zender kunnen deze worden aangepast.
Een donkere wolk pakte zich samen boven het veld en de wind nam toe. Dan maar eerst een paar foto’s gemaakt waarbij het witte model mooi afstak tegen de loodgrijze wolken. Een paar taxiritjes maakten al wel duidelijk dat de wielen redelijk klein zijn voor een grasveld. (F12)

De Reliant voor zijn eerste start. Helaas was de lucht hiervoor niet al te vriendelijk, maar het leverde wel een mooi plaatje op. Later op de avond verliep de start vlekkeloos.

Vliegen
Onvermijdelijk komt dan toch het moment van de eerste start. Ondanks alle goede voorbereidingen, controles en tests ook weer de onzekerheid of het allemaal goed zal gaan. Op YouTube zie je het model meestal op een harde ondergrond starten en landen, waarbij overigens al duidelijk te zien is dat het prima vliegt. Na enige tijd was de dreiging van boven aardig afgezwakt en kon de eerste start worden gemaakt. Daar het model, gezien zijn vleugelbelasting van 50 gr/dm2 niet gemakkelijk uit de hand kan worden gestart is voor een grondstart gekozen. Die wielen met die mooie kappen zitten er per slot van rekening ook niet voor niets onder en een grondstart is veel realistischer voor een dergelijk model. Gelukkig is instructeur Wil van het Rookieteam door alle wateren, zelfs regenwater, gewassen en werd de eerste start aan hem toevertrouwd.

Op het relatief hoge gras en een wat hobbelig veld is het zaak om het eerste deel van de startrun voorzichtig te beginnen met het hoogteroer ‘’full-up’’ en net voldoende gas om het te laten rollen. Bij te veel gas bestaat anders de kans dat het voorover kiept. Als het rolt kan meer gas en minder hoogteroer worden gegeven. Het is dus wat handig manoeuvreren. Met de juiste dosering van gas en ‘’up’’ werd de startaanloop begonnen en na een meter of tien was de Reliant airborn en klom in alle opzichten stabiel in de richting van de nog steeds dreigende regenwolken. Na wat bochtjes linksom en rechtsom en een paar trim correcties werd al snel duidelijk dat de Reliant mooi stabiel vliegt. Op de zender is rechts een ‘’Hi/Lo’’ schakelaar aangebracht om de uitslag van de roeren te variëren in een stand hoog of laag. Begonnen is, uiteraard, met de kleine uitslag ‘’Lo” hetgeen een softe besturing gaf die bijzonder geschikt is voor beginners en om rustig wat rond te vliegen. Wil je iets meer dan kan direct worden overgeschakeld op de ‘’Hi‘’ stand.


Opm. : Later is gebleken dat het op een graspiste altijd aangeraden moet worden om bij het begin van de start gedoseerd gas te geven.  Indien te snel naar volgas wordt gegaan gaat het door de torque van de propeller fors naar links wegtrekken en over de kop slaat. Hierdoor ontstaat gemakkelijk schade aan de linker vleugeltip, die overigens gemakkelijk te herstellen is.
Een beheerste aanloop is dus het devies : “Eerst rollen anders tollen”!.

Na een paar testrondjes kon de zender aan de Rookies worden doorgegeven om de eerste ervaringen op te doen en om de fotograaf de gelegenheid te bieden een paar foto’s te maken. (F13 a,b,c)  Na een minuut of tien werd, na eerst de minimum snelheid te hebben getest, besloten om de landing in te zetten. Ook dit verliep probleemloos en met een modellanding werd het stijlvol aan de grond gezet. Als een eitje was de conclusie van de nieuwsgierige omstanders. Onderstel en wielkappen hadden de landing glansrijk doorstaan. Inmiddels was het al aardig schemerig geworden en werd besloten om later verder te gaan, hetgeen door de verslechterende weersomstandigheden meer dan een week zou betekenen.

De Rookies Melle en Erik tonen met enige trots en voldoening de Reliant die ze die avond tot vliegklaar gemonteerd hebben. Niet de lucht in zonder een voorafgaande test van instructeur Wil Snitjer. Alles bleek in orde te zijn en er kon dezelfde avond nog meet worden gevlogen.

Van deze rustperiode werd gebruik gemaakt om ook de landingskleppen aan te brengen. Door de vleugelvoorbewerking en de meegeleverde onderdelen leverde dit geen problemen op. Het afstellen gaat wat moeilijk omdat de kunststof deeltjes strak op de staaldraden zitten moest dit in eerste instantie op inzicht worden gedaan. Het montagevoorschrift geeft hierover geen duidelijke aanwijzingen noch een juiste afstelling. Meestal is het noodzakelijk om wat hoogteroer bij te geven. Daar de DX5e geen mengfuncties heeft zal dit handmatig moeten geschieden. Met een zender met mengfuncties is dit uiteraard vooraf instelbaar. (F14 a,b)  Het is dus zaak om de afstelling stapsgewijs en in de vlucht te testen, te corrigeren en weer te testen totdat de juiste instelling gevonden is. Het gebruik van de landingskleppen is niet echt nodig, maar het is wel stijlvol.

Na de eerste oefeningen zijn nog vele vluchten met de Reliant gemaakt waarbij steeds wat kleine correcties zijn doorgevoerd om het vlieggedrag te optimaliseren. Dit resulteerde in een steeds beter voorspelbaar  vlieggedrag ook bij windsnelheden van 4 tot 5 Bfrs. Het blijft echter een lichtgewicht model dat gemakkelijk door de wind en turbulentie wordt meegenomen. Dan is het wel even heftig sturen.
Als de neus goed in de wind kan worden gezet kan het als het bekende eitje aan de grond worden gezet. Het landingsgestel zou echter wat robuster uitgevoerd mogen zijn, want het blijkt dat deze bij een wat hardere landing gaat verbuigen. Bij nader onderzoek bleek dat het materiaal van de poten normaal aluminium was en geen dural (hard alumzinium) zoals aanvankelijk wel werd verondersteld.
De mooie wielkappen, die bij dit soort modellen vaak tot problemen leiden en worden verwijderd hebben tot nu toe geen enkel probleem opgeleverd en sieren de Stinson nog als voorheen!  En dat wil ik graag zo houden want dit hoort echt bij het model.

Het vooraanzicht met landingsgestel, struts, motorgondel en de cockpitbeglazing is zeer goed nagebootst. Let hierbij ook op de vleugelvorm die vloeiend overgaat in de romp.

De werking van de landingskleppen? Ja, het doet wat, maar ze zijn niet echt noodzakelijk. Het maakt echter wel indruk als je in de landing de kleppen bij kunt zetten. Bij de start liever niet omdat het dan al bij een heel lage snelheid los komt en hierbij de effectiviteit van de rolroeren onvoldoende is.
De dual-rate omschakeling werkt goed merkbaar. Gebruik het daar waar nodig of gewenst, maar in beide standen  is de Reliant onder alle condities goed beheersbaar.

Op final kunnen de landingskleppen worden bijgezet. Hierdoor kan het met een iets lagere snelheid aan de grond worden gezet. Verder is deze mogelijkheid wel leuk om te zien.

Conclusie
Een artikel schrijven over een ARF model levert voor de auteur altijd problemen op. Er valt vrijwel niets over een ontwerp of het bouwen te vermelden. Als het model zich in de lucht dan ook nog goed gedraagt dan wordt het helemaal lastig. De Stinson Reliant van Parkzone is hiervan een voorbeeld. Kopen, uitpakken en vliegen binnen een paar uurtjes is met deze kit echt mogelijk. Het schuimmateriaal is licht, maar kan aardige tikken verdragen. En indien nodig kan het gemakkelijk gerepareerd worden mede omdat het massieve onderdelen zijn.
De Reliant moet worden gezien als een instap model. Hiervoor is het belangrijk dat er een duidelijk montage en gebruiksvoorschrift voorschrift bijgeleverd wordt. Helaas is deze niet in de Nederlandse taal, (maar dit wordt dan door dit artikel in MBa aangevuld). Het is van het type (kort)praatje en plaatje en maakt het samenstellen van de onderdelen overigens meer dan duidelijk. Uiteraard zijn hierin ook de vele veiligheidstips opgenomen. Vooral voor beginners is het van groot belang dit goed door te nemen, want een modelvliegtuig is geen speelgoed!
Het monteren van het model is zogezegd “een fluitje van een cent’’. Een beetje handige sleutelaar, ook zonder ervaring met vliegtuigmodelbouw, zet het binnen twee uur startklaar. Alle afstellingen zijn fabrieksmatig perfect uitgevoerd. Eventueel moet door het verschuiven van de accu het juiste zwaartepunt nog worden ingesteld. Kritisch is dit echter niet en de perfecte instelling is pas goed te vinden door er mee te vliegen.
Hoewel het een licht model is kan er met wat wind nog goed mee worden gevlogen. Voorzichtigheid bij het taxiën is hierbij echter wel geboden daar het met een briesje dwars op het model wel wil kantelen. Hou de neus dus recht in de wind, zeker bij het landen.
Ook om het te vervoeren is de Reliant een handig model. Gedemonteerd pas het in vrijwel iedere kofferbak of achterbank. In een auto met achterklep kan het zelfs nog wel met gemonteerde vleugels worden vervoerd. Ideaal als je op een mooie zomeravond nog even een paar vluchtjes wilt maken. Zorg dan wel voor een extra accu. Zowel met meegeleverde lader als met een eenvoudige lader op de sigarenaansteker lukt het om binnen redelijke tijd de accu weer voldoende power te geven. (F15)

Omdat de Reliant een klein model is kan het zelfs compleet gemonteerd gemonteerd in een auto worden vervoerd. Is de kofferbak niet groot genoeg dan zijn de struts gemakkelijk los te nemen omdat deze met klemmetjes worden vastgezet.

Beschouwen we de gehele kit dan kan alleen maar gesteld worden dat je hier veel en goede waar voor je hobbygeld krijgt. De gebruikte materialen en onderdelen zijn van uitstekende kwaliteit en alles is tot in de puntje afgewerkt en afgesteld.
De lat voor de modelbouwavond was hoog gelegd, maar de

Rookies kamen er met dit model met gemak over heen. Rest nu nog de taak om het ook vliegend tot in de laatste puntje onder de knie te krijgen. Doelstelling is om over een paar maanden met de Reliant en nog een paar andere modellen formatie te vliegen. Hierover meer in de volgende ModelbouwActueel.

Terug .....



contact | © 2016